Pisarz historyczny, eseista, dziennikarz. Urodzony 25 stycznia 1912, zmarł 20 listopada 1998.

Dzieciństwo spędził w Łodzi, ukończył w tym mieście Gimnazjum Zgromadzenia Kupców (1930), studiował ekonomię i prawo na Uniwersytecie Warszawskim (magisterium w 1935). Walczył w kampanii wrześniowej 1939 roku w grupie generała Kleeberga. W latach 1939-1949 był jeńcem oflagów niemieckich. Po wojnie pracował jako dziennikarz w Gdyni (1945-1948) i w Warszawie (od 1949), pisząc reportaże, felietony i recenzje. Od 1950 w kolegium redakcyjnym "Nowej Kultury", w latach 1957-1958 szef działu reportażu. Po wojnie wstąpił do PPR, później w PZPR, z której wystąpił w 1966 i związał się z opozycją demokratyczną. W 1976 podpisał "List 101" będący wyrazem protestu przeciwko projektowanym zmianom w konstytucji PRL; od tego czasu został objęty zakazem druku.

Rozpoczynał swoją twórczość fabularyzowanymi reportażami z kraju i zagranicy - m.in. z budowy Nowej Huty (Początek opowieści), podróży do Włoch (Spotkania włoskie), ZSRR (Wyprawa do Arteku), Afryki (Od Kairu do Addis Abeby, popularne opowieści reportażowe dla młodzieży - Śladami Stasia i Nel, Z panem Biegankiem w Abisynii). Począwszy od zbioru szkiców O królach i kapuście zwraca się ku historii - pisze opowieści biograficzne o bratanku ostatniego króla (Nieznany książę Poniatowski), Józefie Sułkowskim (Oficer największych nadziei), Marii Walewskiej (Kłopoty z panią Walewską) oraz rozległy cykl Kozietulski i inni oraz Koniec świata szwoleżerów, którego głównym wątkiem są losy słynnego lekkokonnego pułku gwardii - bohaterów Somosierry i innych bitew napoleońskich w dobie Królestwa Kongresowego oraz konieczność dramatycznych wyborów politycznych, aż do czasów Powstania Listopadowego. Marian Brandys stworzył swoisty typ "reportażu z przeszłości", udokumentowanej narracji (liczne cytaty z listów i pamiętników), odtwarzającej klimat obyczajowy epoki, psychologię i osobowość bohaterów, dociekającej racji moralnych i intelektualnych kierujących ich decyzjami.

Marian Brandys był od 1972 członkiem Polskiego PEN Clubu (od 1988 członkiem zarządu), od 1980 do rozwiązania w 1983 członkiem Zarządu Głównego ZLP. Był laureatem wielu nagród, m.in. nagrody Fundacji im. Jurkowskiego (1975) i nagrody paryskiej "Kultury" im. Z. Hertza (1982).