Władysław Bartoszewski (ur. 19 lutego 1922 w Warszawie) – polski polityk, dziennikarz, pisarz, działacz społeczny i historyk.
Więzień Auschwitz, żołnierz Armii Krajowej, działacz Polskiego Państwa Podziemnego, uczestnik powstania warszawskiego. Dwukrotnie minister spraw zagranicznych, senator IV kadencji, sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w rządzie Donalda Tuska.
Kawaler Orderu Orła Białego, honorowy obywatel państwa Izrael.
Jest autorem ok. 40 książek i prawie 1500 artykułów, głównie na temat okupacji niemieckiej, m.in.:
- Konspiracyjne Varsaviana poetyckie 1939-1944: zarys informacyjny (Warszawa 1962)
- Organizacja małego sabotażu "Wawer" w Warszawie (1940-1944) (1966)
- Die polnische Untergrundpresse in den Jahren 1939 bis 1945 (Druckerei und Verlagsanstalt, Konstancja 1967)
- Ten jest z Ojczyzny mojej. Polacy z pomocą Żydom 1939-1945 (Znak 1967, 1969)
- Warszawski pierścień śmierci 1939-1944 (1967, 1970; Świat Książki 2008,)
- Kronika wydarzeń w Warszawie 1939-1949 (Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1970)
- Ludność cywilna w Powstaniu Warszawskim. Prasa, druki ulotne i inne publikacje powstańcze t. I-III (oprac.; praca zbiorowa; Państwowy Instytut Wydawniczy 1974)
- 1859 dni Warszawy (Znak 1974; wydanie 2 uzupełnione: 1984,wydanie 3 poprawione i poszerzone: Znak 2008)
- Polskie Państwo Podziemne (inauguracyjny wykład TKN wygłoszony w Warszawie 2 XI 1979; II obieg; Niezależna Oficyna Wydawnicza NOWa 1979, 1980, Agencja Informacyjna Solidarności Walczącej, Lublin 1985)
- Doświadczenia lat wojny 1939-1945 (Znak 1982, 2009)
- Los Żydów Warszawy 1939-1943. W czterdziestą rocznicę powstania w getcie warszawskim (Puls, Londyn 1983; Bez Cięć 1985, wydanie 2 poprawione i rozszerzone: Puls 1988)
- Das Warschauer Getto wie es wirklich war. Zeugenbericht eines Christen (1983; także wydanie amerykańskie i angielskie)
- Herbst der Hoffnungen: es lohnt sich, anständig zu sein (Herder 1983)
- Dni walczącej stolicy. Kronika Powstania Warszawskiego (Aneks, Londyn 1984; Alfa 1989,Świat Książki 2004)
- Metody i praktyki Bezpieki w pierwszym dziesięcioleciu PRL (pod pseud. Jan Kowalski; II obieg; Biuletyn Łódzki 1985; Apel 1986; Rota 1986)
- Aus der Geschichte lernen? Aufsätze und Reden zur Kriegs- und Nachkriegsgeschichte Polens (przedmowa: Stanisław Lem; Deutscher Taschenbuch, Monachium 1986)
- Syndykat zbrodni (pod pseudonimem "ZZZ"; Editions Spotkania 1986)
- Uns ein vergossenes Blut. Juden und Polen in der Zeit der Endlösung (1987)
- Na drodze do niepodległości (Editions Spotkania, Paryż 1987)
- Polen und Juden in der Zeit der "Endlösung" (Informationszentrum im Dienste der christlich-jüdischen Verständigung, Wiedeń 1990)
- Warto być przyzwoitym. szkic do pamiętnika (II obieg; CDN 1988)
- Warto być przyzwoitym. Teksty osobiste i nieosobiste (Polskie tłumaczenie książki pt.: Herbst der Hoffnungen: es lohnt sich, anständig zu sein; Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów "W drodze" 1990, wydanie 2 zmienione 2005)
- Kein Frieden ohne Freiheit. Betrachtungen eines Zeitzeugen am Ende des Jahrhunderts (2000)
- Und reiß uns den Hass aus der Seele (Deutsch-Polnischer Verlag 2005)
- Władysław Bartoszewski: wywiad-rzeka (Świat Książki 2006)
- Dziennik z internowania. Jaworze 15.12.1981 – 19.04.1982 (Świat Książki 2006)
- Opuszczeni bohaterowie Powstania Warszawskiego (Biały Kruk 2008)
- Powstanie Warszawskie (Świat Książki 2009)
- O Niemcach i Polakach. Wspomnienia. Prognozy. Nadzieje (Wydawnictwo Literackie 2010)
- Środowisko naturalne. Korzenie (Świat Książki 2010)
- Życie trudne, lecz nie nudne. Ze wspomnień Polaka w XX wieku (Znak 2010)
Ordery i odznaczenia:
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Londyn)
- Order Orła Białego
- Krzyż Wielki Orderu Zasługi RFN (za pracę na rzecz pojednania między Polakami, Niemcami i Żydami)
- Krzyż Komandorski Orderu Legii Honorowej
- Austriacki Krzyż Honorowy za Naukę i Sztukę I klasy
- Wielki Krzyż estońskiego Orderu Krzyża Ziemi Maryjnej
- Order świętego Grzegorza Wielkiego (najwyższe papieskie odznaczenie przyznawane osobom świeckim)
- Krzyż Wielki Zakonu Rycerskiego i Szpitalnego św. Łazarza z Jerozolimy
Nagrody i wyróżnienia:
- 1962 – Nagroda Klubu Krzywego Koła
- 1968 – Nagroda Fundacji Alfreda Jurzykowskiego w Nowym Jorku
- 1968 – Nagroda tygodnika "Polityka" w dziedzinie najnowszej historii Polski
- 1983 – Nagroda Herdera (Wiedeń)
- 1986 – Nagroda Pokojowa Księgarzy Niemieckich
- 1991 – Dyplom honorowego obywatela Państwa Izrael
- 1994 – Dyplom Nagrody Europy Środkowej (Wiedeń)
- 1995 – Dyplom Nagrody Św. Wincentego (Chicago)
- 1995 – Nagroda Kisiela
- 1996 – Złoty Medal Stresemanna (Moguncja)
- 1996 – Nagroda im. Heinricha Braunsa, przyznana przez biskupa Essen Huberta Luthe
- 2002 – Nagroda "Internationaler Brückepreis der Europastadt Görlitz/Zgorzelec" (Międzynarodowa Nagroda Mostu Europa-Miasta Zgorzelec/Görlitz)
- 2007 – Super Wiktor za całokształt osiągnięć
- 2009 – Odznaka Honorowa "Bene Merito"
- 2009 – Kaiser-Otto-Preis, nagroda im. cesarza Ottona, przyznawana przez miasto Magdeburg za szczególne zasługi dla pojednania polsko-niemieckiego
- Doktoraty honoris causa
- PUNO – Londyn 1981,
- Hebrew College – Baltimore 1984,
- Uniwersytetu Wrocławskiego 1994,
- Uniwersytetu Phillipa w Marburgu 2001,
- Uniwersytetu Warszawskiego 2002,
- Uniwersytetu Gdańskiego 2005,
- Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 2008,
- Uniwersytetu Opolskiego2008,
- Uniwersytetu Hajfy 2008,
- Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie 2009,
- Uniwersytetu Łódzkiego 2009
- Tytuły honorowego obywatela Warszawy, Gdyni, Wrocławia, Gdańska, Szczecina, Sopotu, Dolnego Śląska.
|